close
تبلیغات در اینترنت
خرید دامنه
نظریه یادگیری سازنده گرایی (سازندگی)/محمد محمودیان
loading...

مجموعه تجربه های داستان شده معلمان پژوهشگر کارورز،کتب ،مقاله ها و دلنوشته ها

                                                             نظریه یادگیری سازنده گرایی (سازندگی):    سازندگی یا سازنده گرایی , ریشه در اندیشه های علمی و فلسفی دانشمندانی همچون پیاژه , ویگوتسکی , روانشناسان…

نظریه یادگیری سازنده گرایی (سازندگی)/محمد محمودیان

استاد نادعلی پور بازدید : 2133 چهارشنبه 03 تير 1394 نظرات ()

 

     

 

 

                                                 نظریه یادگیری سازنده گرایی (سازندگی):

   سازندگی یا سازنده گرایی , ریشه در اندیشه های علمی و فلسفی دانشمندانی همچون پیاژه , ویگوتسکی , روانشناسان گشتالتی , برونر و به ویژه جان دیوئی دارد. ؛ که بر نقش فعال یادگیرنده در درک و فهم و ساختن دانش و علم تاکید کرده اند.

ü    تعاریف :

 واژه نامه روانشناسی آکسفورد سازنده گرایی را این گونه تعریف کرده است :«اندیشه ای است که طبق آن ادراکات, یادها و سایر ساخت های ذهنی پیچیده به طور فعال توسط فرد در ذهن او ساخته می شود؛ نه این که از بیرون به درون ذهن راه یابد.»

سانتروک نیز برای سازنده گرایی این تعریف را عنوان نموده است :«یادگیری است که بر فعال بودن یادگیرنده در ساختن دانش و فهم آن تاکید می کند.»

اصول و مولفه های ساختن گرایی

هنگامی که صحبت از ساختن گرایی به میان می آید در واقع لازمه آن پذیرفتن سه پیش فرض است:
1) ادراک در تعامل ما با محیط شکل می گیرد و نمی توانیم درمورد چیزی که یادگرفته شده جدا از این که چگونه یادگرفته شده است صحبت کرد.
  
2) تعارض شناختی محرکی برای یادگیری می باشد.
 
3) دانش در بستر اجتماعی شکل می گیرد.

مبانی روش سازنده گرایی

مبتنی بر نظریه های شناختی یادگیری است .

یادگیری فرایند ساخت دانش است .

یادگیری به عنوان یک فرایند تلقی می شود.

فرایند یادگیری و توسعه تفکر اهمیت دارد .

خود دانش آموزان دانش را می سازند و معلم تسهیل کننده ی این فرایند است .

درس ها مبتنی بر پاسخ ها و واکنش های دانش آموزان توسعه داده می شود .

معلمان از روش های توسعه ی فکر استفاده می کنند .

معلم و دانش آموز هردو با هم پیشرفت یادگیری را ارزشیابی می کنند .

پاسخ های دانش آموزان به عنوان روش های دیگر تفکر پذیرفته می شود .

دیدگاه کل گرا از دانش بیشتر مورد تاکید است .

 

ü    ویژگی های نظریه یادگیری سازنده گرایی:

1-  هیچ دانشی مطلق نیست ؛ بلکه همه دانش ها ساختنی و نسبی اند.به جهت تایید این مطلب باید نوشت که در گذشته قواعد و اصول علمی زیادی وجود داشت که به با پیشرفت بشریت و علم تمام آن قوانین و اصول از درجه اعتبار ساقط گردید.

2-  یادگیری فقط در یک متن و یا در یک زمینه معین رخ نمی دهد. انسان برای یادگیری می تواند از تمام اماکن و موقعیت ها استفاده نماید و یادگیری نباید فقط در مدرسه , آزمایشگاه و سایر... صورت بگیرد.

ü    یادگیری معنادار از نظر سازنده گرایی:

خلق فعال ساختار دانش از تجارب شخصی خود. به بیان دیگر هر یک از یادگیرندگان بر اساس تجارب شخصی خود , یک تفسیر شخصی از جهان می سازد و بر این باور است که دانش یک شخص به شخص دیگر قابل انتقال نیست ؛ زیرا دانش حاصل تفسیر شخصی از تجارب است که تحت تاثیر عوامل مختلف چون : سن , جنس , نژاد و قومیت می باشد.

بر اساس این نظریه ، دانش در  فرایندی مستمر با  تجربه مستقیم ساخته می شود.و ذهن را مانند صافی ای که درونداد های جهان را از خود عبور می دهد تا به واقعیتی منحصر به فرد دست یابد ، تلقی می کند..بنابراین ساختن گرایی برخلاف رفتارگرایی و شناخت گرایی دانش را مستقل از ذهن نمی داند و با وجودی که جهان خارج از ذهن را نفی نمی کند. ومعتقد است هر کدام از ما قواعد و الگوهای خاص خود را تولید می کنیم . فلسفه ی ساختن گرایی در فلسفه ی عمل گرایی دیویی ریشه دارداصول ساختن گرايي بر پايه ي آگاهي از يادگيري استوار است.وپيام اصلي آن اين است كه دانش به يادگيرندگان منتقل نمي شود بلكه يادگيرندگان دانش را خود براي خود مي سازند.هدف نهايي ساختن گرايي،حمايت از دانش آموزان است.تادر آنها مهارت حل مسئله ،تفكرانتقادي،تجزيه وتحليل،آفرينش وارزشيابي را تقویت کند. دیدگاه سازنده گرایی تغییر از انتقال دانش به وسیله ی معلم به ساخت دانش توسط یادگیرندگان را پیشنهاد می دهد

طراحی آموزش و  تدريس بر اساس نظریه ساختن گرايي

نظريه  ساختن گرايي بیشتر بر ایجاد و طراحی محیط های يادگيري به جای طراحی آموزشی تاكيد دارد. درتدريس ازمواد آموزشي استفاده مي شود كه فراگيران بتوانندبا آنها به دست ورزي بپردازند.درواقع شكلي از اكتشاف هدايت شده وجود دارد.تا يادگيرندگان با راهنمايي معلم،فرصت كشف فعال،كاوشگري ، بحث وگفتگو،ارزيابي نقطه نظرات واستدلال وتبادل عقيده را پيدا كنند.دراين تدريس يادگيري مشاركتي وجمعي مورد تشويق وحمايت قرار مي گيرد.هدف به وجود آوردن لحظه ي (آهان)است.لحظه اي كه فراگير ناگهان كلمه ي (فهميدم)رابرزبان مي آورد.

رويكرد ساختن گرايي و ویژگی معلم معتقد به این نظریه

يكي از نقش هاي مهم معلم نقش آسان سازي فرايند اخذ تجربه و ساخت دانش است.دراين فرايند يادگيرنده در مركز يادگيري است.ومعلم نقش راهنما وتسهيل كننده را بازي مي كند و او را به پرسش گری , چالش گری و تدوین فرضیه ها , اندیشه ها و دست آوردهای خودتشویق می کند.

..بخش مهمي از نقش معلم درفضاي ساختن گرا؛سؤال كردن است.

ون گلاسرزفلد (1995)در رابطه با یادگیری دو قاعده را گوشزد می کند :«اول این که تمام فهمیدن ها از طریق تفکر به دست می آید و تفکر فرآیندی است که یادگیرندگان باید آن را خود انجام دهند. دوم این که ؛ تفکر انتزاعی همواره بر اساس شکلی از فعالیت روانی – حرکتی آغاز می شود.

 

ارزشيابي با رويكرد ساختن گرايي

به جاي ارزشيابي محصول،فرايند ساخته شدن محصول وتوليد دانش ارزيابي مي شود.

معلمان از طريق چك ليست وبا مشاهده ي فراگيران در حين ساختن چيزي،انجام تحقيق وهمكاري وهمياري با هم كلاسي به گرد آوري اطلاعات اقدام مي كنند.

معلمان براي فعاليتهاي پروژه اي اهميت زيادي قائلند.واز فراگيران مي خواهند نمايشگاهي از عملكردهاي خود را درمعرض ديد سايرين قراردهند.

از آزمونهاي بازپاسخ وعملكردي براي ارزشيابي دانش آموزان استفاده مي شود.

ارزشیابي با تدريس درهم آميخته است.وبا مشاهدات معلم وبكارگيري روشها وابزارهاي جديد صورت مي گيرد.

ارزشيابي يادگيري بايد معطوف به نحوه ي حل مسئله يادگيرندگان در محيطهاي واقعي باشد.

  محیط آموزشی ساختن گرا

محیط یادگیری ساختن گرا به منظور تحقق اهداف مختلفی می تواند طراحی گردد که هون بین هفت هدف را برای طراحی چنین محیط هایی یادآور می شود:
1- فراهم نمودن تجربه با فرایند ساخت دانش
 
2- فراهم نمودن تجربه دربررسی دیدگاه های چندگانه
 
3- قراردادن یادگیری دربستر های واقع بینانه ومرتبط
 
4- تشویق مالکیت در فرایند یادگیری
 
5- تشویق کاربرد روش های چندگانه بازنمایی
   
6- تشویق خود آگاهی در فرایند ساخت دانش
 
7- قراردادن یادگیری در تجربه اجتماعی
 
جاناسن هشت ویژگی را برای محیط های یادگیری سازنده گرا پیشنهاد می کند:این محیط ها
1- بازنمایی های چندگانه از واقعیت را فراهم می کنند.
 
2- بازنمایی های چندگانه از ساده سازی زیاد اجتناب کرده وپیچیدگی دنیای واقعی را نشان می دهد.
 
3- برساختن دانش به جای تولید مجدد آن تاکید دارند.
 
4- برتکالیف اصیل دربستر معنادار تاکید دارند.
 
5- ، محیط های یادگیری ازقبیل موقعیت های دنیای واقعی یا یادگیری مبتنی بر مورد را به جای توالی از پیش تعیین شده آموزش فراهم می کند.
 
6- تامل فکورانه در تجربه را تشویق می کند.
 
7- ساخت دانش را براساس موقعیت انجام می دهند.
 
8- از ساخت جمعی دانش از طریق مذاکره اجتماعی میان یادگیرندگان ونه رقابت حمایت می کنند.

 

 

 

 

ü     انواع نظریه های سازنده گرایی:

v    سازنده گرایی روانشناختی یا درون زاد :

خاستگاه اصلی این نظریه , تحول شناختی پیاژه است.از این رو آن را سازنده گرایی شناختی نیز می گویند.همان گونه که می دانید دانش از راه فرآیند های جذب,انطباق و سازمان ساخته می شود.

نام دیگر سازنده گرایی روانشناختی متاثر از نظریه پیاژه سازنده گرایی درون زاد است.ادانل , ریو و اسمیت (2007) سازنده گرایی درون زاد را به گونه زیر تعریف می کنند :«ساختن دانش تازه از ساخت های ذهنی نه از محیط».پیروان نظریه سازنده گرایی روانشناختی وابسته به اندیشه های پیاژه هدف آموزش و پرورش را حمایت از نیازها و علاقه های کودکان می دانند؛زیرا بر این باورند که یادگیری عمدتا یک اقدام فردی است .بنابراین , روش آموزشی آنان یادگیرنده محور است.

ویژگی های این آموزش عبارتند از :یادگیری اکتشافی و فعالیت ها , تکالیفی که موجب می شود دانش آموزان مفاهیم و فرآیندهای فکری موجود را به چالش بگیرند , و فنون پرسش گری که باورهای دانش آموزان را می کاوند و استفاده از امتحان ها و آزمون هایی که این باورها را تشویق می کند.

v    سازنده گرایی برون زاد :

در نقطه مقابل درون زاد می باشد.این نوع سازنده گرایی بر این فرض استوار است که کسب دانش عبارت است از :«بازسازی جهان خارج از ذهن , توسط یادگیرنده». به عبارت دیگر دانش از محیط مشتق می شود.لذا, یادگیرنده دانش را از راه بازنمایی ساخت های موجود در محیط می سازد.

دیدگاه سازنده گرایی برون زاد در ساختن دانش بر تاثیر نیرومند جهان بیرون از ذهن , از راه هایی چون تجربه کردن, آموزش دیدن و رویارویی با الگو , تاکید می کند. درستی دانش تا آن اندازه است که واقعیت هستی را انعکاس می دهد.

در نظریه سازنده گرایی برون زاد این باور حاکم است که ؛ یک واقعیت مستقل خارج از ذهن یادگیرنده وجود دارد که برای یادگیرنده قابل دانستن است و دانش فرد حاصل درونی سازی این واقعیت بیرونی است. نتیجه این فعالیت درونی سازی فرآیند ها و ساخت های شناختی است که با فرآیند ها و ساخت های موجود در جهان واقعی مطابق اند.

v    سازنده گرایی اجتماعی یا د یالکتیکی :

مفاهیم سازنده گرایی اجتماعی (دیالکتیکی) ریشه در اندیشه های ویگوتسکی دارد. از نظر ویگوتسکی تعامل اجتماعی یا ارتباط بین افراد جامعه _به ویژه ارتباط کلامی _ کلید ساختن دانش است.از این رو این نظریه , سازنده گرایی دیالکتیکی نیز نام دارد . این نظریه می گوید, دانش در یک بافت اجتماعی وجود دارد و در میان افراد مشترک است. لذا ابزار اساسی دانش تعامل بین یادگیرنده و محیط اجتماعی اوست.

سازنده گرایی اجتماعی شناخته شده ترین و پذیرفته شده ترین نوع سازنده گرایی است . علاوه بر ویگوتسکی دانشمندان دیگری مانند , برونر و جان دیوئی نیز بر این نظریه تاثیر گذار بوده اند.

ویگوتسکی در این زمینه می گوید :« هر چند که یادگیری در ذهن یادگیرنده صورت می گیرد اما حاصل تعامل اجتماعی است, و معنی از طریق ایجاد ارتباط , فعالیت و تعامل با دیگران ساخته می شود.او معتقد بود که مهارت های شناختی و الگوهای فکری محصول فعالیت های اجتماعی فرد است و تاریخچه فردی تعیین کننده اصلی چگونگی تفکر او هستند.

یک مضمون مهم در اندیشه های نظری برونر این است که یادگیری یک فرآیند فعال است که در آن یادگیرندگان اندیشه ها یا مفاهیم تازه را بر اساس دانش خود جاری می سازند.او بر این باور است که ساخت های شناختی فردبه تجارب معنی و سازمان می دهند و برای او امکان یادگیری را فراهم می سازند.

جان دیوئی  را نیز یک سازنده گرای اجتماعی می دانند زیرا او تفکر را محصول تعامل محیط و فرد می دانست برای یادگیری فعال ارزش قائل بود و در آموزش و یادگیری بر زبان و تعامل اجتماعی تاکید می ورزید.

v    سازنده گرایی رادیکال :

افراطی ترین نظریه سازنده گرایی از جهت تاکید بر نقش یادگیرنده در ساختن دانش سازنده گرایی رادیکال ( سازنده گرایی قوی)است. بنا به این نظریه , تمامی دانش بشری حاصل ادراک است که از سازندگی مبتنی بر فعالیت هدفمند به دست می آید.بر این اساس همه دانش ها نسبی و و ابسته به فرداند و لذا دانش هر کسی با دانش هر افراد دیگر فرق دارد.سازنده گرایان افراطی معتقد اند که خارج از جهان ذهنی فرد هیچ جهان دیگری وجود ندارد و می گوید تنها واقعیت موجود آن چیزی است که فرد ادراک می کند و می سازد. با توجه به این استدلال , درستی و نادرستی ادراک ها و شناخت های افراد قابل وارسی نیست و گزینش از میان دیدگاه های مختلف در یادگیری امری نسبی است.

پیروان سازنده گرایی رادیکال برای دانش و فهم فرد استقلال ویژه ای قائل اند و آن را به هیچ وجه بازنمایی دنیای بیرونی نمی دانند و حتی برخی از آنان واقعیت خارج از ذهن را انکار می کنند.به نظر آنان هر چند که دانش از تجربه ساخته می شود , آن چه ساخته می شود بازنمایی درستی از جهان بیرون یا واقعیت نیست..به باور ایشان , دانش برای یادگیرنده نقش سازگارانه یا انطباقی ایفا می کند و هدف عمده رسیدن به این دانش انطباقی ساختن یک الگوی کارآمد از تجربه است که به فرد امکان عمل کردن موثر در محیطش را بدهد.

ü    شناخت موقعیتی در مقابل شناخت کلی :

یک سوال مهمی که در زمینه تعریف دانش و یادگیری در این نظریه مطرح می شود این است که شناخت یا دانش ,درونی ,کلی و قابل انتقال است یا وابسته به زمان و مکانی است که در آن ساخته می شود ؟ سازنده گرایان به ویژه پیروان نظریه سازنده گرایی اجتماعی , معتقد به شناخت موقعیتی و یادگیری موقعیتی هستند و می گویند :«دانش و یادگیری را نمی توان از بافت یا موقعیتی که در آن یاد گرفته می شود جدا کرد».

به عبارت دیگر دانشی که می آموزیم هم ماهیت اجتماعی دارد , هم وابسته به زمینه است و هم به موقعیت خاصی که در آن آموخته می شود گره خورده است.بر اساس این نظریه یک دانش که در یک موقعیت خاص ایجاد می شود در موقعیت دیگر کاربردی ندارد.حال اگر بخواهیم یادگیری را به سایر موقعیت ها تعمیم دهیم , باید موقعیت های دیگر را با شرایط مشابه ایجاد کنیم و به همین منظور پیروان این نظریه اصطلاح تکالیف اصیل یا فعالیت های اصیل را معنی می کنند.

                         

 

   کاربردهای آموزشی نظریه های سازنده گرایی :

مهم ترین روش آموزش از نظر پیروان سازنده گرایی , روش یادگیرنده محور است. که در ادامه به برخی از این فعالیت ها اشاره می کنیم:

Ø     از فعالیت های اصیل یادگیری استفاده کنید.

فعالیت اصیل فعالیتی است که موقعیت های آموزشی را با موقعیت های زندگی واقعی خارج از آموزشگاه شبیه اند یا در برگیرنده آن ها هستند , یعنی عینی و واقعی اند نه انتزاعی و نمادی. یادگیری واقعی تنها در صورت استفاده از موقعیت های اصیل رخ می دهد.یکی از یادگیری های مهم مربوط به فعالیت های اصیل یادگیری مبتنی بر مسئله است.در این روش یادگیری, موقعیت های حل مسئله واقعی مورد استفاده قرار می گیرند و یادگیرندگان به طور گروهی در شرایط واقعی زندگی به حل مسائلی می پردازند که یک راه حل واحد ندارد.پیروان همه نظریه های سازنده گرایی معتقدند که بهتر است یادگیری در محیط های واقعی و اصیل صورت پذیرد.

Ø     محتوا و مهارت ها را برای یادگیرنده مربوط و معنی دار سازید.

همه نظریه های سازنده گرایی بر این اندیشه تاکید دارند که دانش یک نقش انطباقی یا سازگارانه ایفا می کند پس اگر قرار باشد که دانش قدرت سازگاری و کارکرد مفید را در فرد افزایش دهد, دانش مورد نظر (یعنی محتوا و مهارت ها) باید معنی دار و به هدف و موقعیت یادگیری مربوط باشد.افزایش انگیزه برای یادگیری دانش و یا یک مهارت به محتوای آن بستگی دارد.

Ø     به یادگیرندگان کمک کنید که به صورت خود سامان گر درآیند.

از اصول زیربنایی نظریه سازنده گرایی این است که یادگیرنده در ساخت دانش و مهارت فعال است. لازمه این فعالیت ایجاد تغییر در فرایندهای ذهنی و سازمان دادن به تجارب است.برای این منظور , باید به کارکردهای شناختی اش سامان دهد, از دانش موجود خود معانی تازه بسازد, و از فرآیند ساختن دانش آگاه باشد. انجام این کارها به خود سامانی یا خود نظم دهی نیازمند است.

Ø     از شاگردی شناختی استفاده کنید.

منظور از شاگردی شناختی این است که یادگیرندگان با تکالیف و مسائل واقعی و اصیل , و ضمن همکاری با افراد دارای مهارت بیشتر به یادگیری بپردازند.بنا به تعریف , شاگردی شناختی یعنی کارکردن یادگیرنده غیرماهر در کنار یک یادگیرنده ماهرتر از او.

 

Ø     از آموزش بالا به پایین استفاده کنید.

معلمان پیرو نظریه سازنده گرایی بر آموزش بالا به پایین معتقدند نه آموزش پایین به بالا.در روش بالا به پایین دانش آموزان از تکالیف پیچیده آغاز می کنند و پس از آن به کمک هدایت های معلم , به کشف و یادگیری مراحل و جزئیات تکالیف می پردازند.با توجه به مطالب عنوان شده تکالیف بالا به پایین , تکالیفی پیچیده , کامل و واقعی هستند.

Ø     از سنجش تکوینی استفاده کنید.

همه نظریه های سازندگی بر این باور مصر اند که رسیدن به دانش و درک و فهم یک فرآیند مستمر است که شدیدا تحت تاثیر دانش قبلی یادگیرنده است.لذا معلم باید دانش فرد فرد دانش آموزان را سنجش کند؛ که به این روش سنجش تکوینی می گویند.سنجش تکوینی تنها گرفتن آزمون نیست بلکه بحث های موردی با دانش آموز , مشاهده رفتار دانش آموز در ضمن انجام فعالیت کلاسی , ارتباط چهره به چهره  و مانند این ها نیز جزئی از سنجش تکوینی می باشد.

ü     رهنمود های ویژه درباره نظریه های سازنده گرایی

1)  1-  فعالیت های گروه های کوچک را تشویق  کنید زیرا در این روش تفکر انتقادی و حل مسئله گسترش می یابد.

2)  2 -دانش آموزان را تشویق کنید تا به یک دیگر کمک کنند.براساس اندیشه منطقه تقریبی رشد , سطح رشد بالقوه کودک فراتر از سطح رشد کنونی اوست.کمک دیگران,از جمله هم کلاسی های تواناتر کودک ,می تواند او را در رساندن به سطح بالقوه یاری کند.

3)  3 -از دانش آموزان بخواهید تا یادگیری خود را مورد ارزیابی شخصی قرار دهد.یکی از کمک های معلم به دانش آموزان واداشتن آن ها به خودارزیابی است.این خودسنجی یکی از مهارت های اساسی فراشناختی است که در پیشرفت تحصیلی یادگیرنده بسیار مفید است.

4)  4 - دانش آموزان را برای شرکت فعال در بحث کلاسی آماده کنید.این کار از راه توصیف ,الگودهی و فراهم آوردن فرصت برای تمرین مهارت بحث کلاسی انجام دهید.

5)  5 -موقعیت یادگیری را به گونه ای ترتیب دهیدکه دانش آموزان با دیدگاه های مختلف درباره یک موضوع یایک مسئله روبرو شوند

6)  6 -از راه پرسیدن یک سوال خاص , ارائه یک موضوع برانگیزاننده , یا خواستن از دانش آموزان که موضوعی را خود انتخاب کنند و به جریان بحث سازمان بدهند.

7)  7 -اگر زمان محدود است و تنها یک موضوع باید آموخته شود, از دانش آموزان بخواهید تا در یک حلقه بحث گروهی شرکت کنند.

8)  8 -اگر وقت کافی در اختیار دارید و اگر یک موضوع بحث انگیز مورد بحث قرار دارد, دانش آموزان را به گروه های حدود 5 نفری تقسیم کنید و ترتیبی فراهم کنید که همه اعضاء گروه با هم ارتباط چشمی با هم برقرار کنند.

9)   9 - از هر گروه بخواهید تا یک نفر را به عنوان هماهنگ کننده و یک نفر دیگر را به عنوان منشی انتخاب کنند.

10   10 -هنگامی که گروه در حال بحث است , با مهربانی اما در سکوت , فعالیت ها را مشاهده کنید و تنها در صورتی دخالت نمایید که فکر می کنید لازم است , و هدف شما تنها این است که بحث در مسیر سازنده پیش برود.

11 -   پس از آن که فرصت کافی برای بحث صرف شد , از گروه بخواهید تا از کار خود نتیجه گیری کنند.

 

 

 

 

بحث و نتیجه گیری

ساختن گرایی براساس این فرض بنا شده است که ما با تامل بر تجربیاتمان و ادراکاتمان، دنیایی که درآن زندگی می کنیم را می سازیم. هریک از ما مدل های ذهنی خودمان را خلق می کنیم وبنابراین یادگیری فرایند انطباق مدل های ذهنیمان با تجربیات جدید محسوب می شود. 
 چنان که ذکر گردید انتقال معنا از قبیل مفهوم یا ساختارهای مفهومی از فردی به فرد دیگر از منظر ساختن گرایی غیرممکن می باشد لذا معلمی که هدف تغییر دادن چیزی در ذهن دانش آموز را دارد بایستی برخی از تصوراتی که در ذهن دانش آموز وجود دارد را بشناسد. از منظر ساختن گرایی هنگامی که معلم تدریس می کند نباید هرگز صرفا دانش موجود را ارایه کند. به عنوان مثال در درس ریاضیات4= 2+2 را به عنوان چیزی یقینی که به وسیله خدا یا هر کس دیگر خارج از انسان وضع نموده است ارایه دهد. درمسایلی که معلم مطرح می کند گرچه خود پاسخ سوال را می داند او به کمک کردن به دانش آموزان توجه می کند، تا روی آزمودن دانش فعلی شان تامل کنند . معلم به دانش آموزان کمک می کند تا دانش را بسازند و دراین راستا او از ابزارهایی ازقبیل حل مساله به یادگیری مبتنی برپژوهش مدد می گیرد .
به طور روشن وآشکار آموزش مبتنی بر ساختن گرایی از رویکرد سنتی آموزش معلم محور مبتنی بر سخنرانی متفاوت می باشد. تحقیقات نشان داده است اثربخشی روش سازنده گرایی به مراتب بیشتر است. درپژوهشی که توسط کاپریو صورت گرفت به مقایسه رویکرد سازنده گرایی با شکل سنتی آموزش یعنی سخنرانی پرداخته شده است. به طور کلی می توان موارد زیر را به عنوان مزایای بهره گیری از معلم سازنده گرا و نقشش در پرورش دانش آموز سازنده گرا قلمداد نمود:

1- بچه ها بیشتر یاد می گیرند و یادگیری لذت بخش تر می شود وقتی آن ها به گونه ای فعال درگیر می شوند. 
 2- تعلیم وتربیت زمانی که روی تفکر ودرک به جای به خاطر سپاری صرف متمرکز شود بهتر کار می کند . معلم ساختن گرا روی یادگیری چگونه فکرکردن ودرک کردن متمرکز است. 
3- یادگیری ساختن گرا قابل انتقال می باشد . درکلاس های درس ساخت وسازگرا دانش آموزان به گونه ای به یادگیری می پردازند که بتوانند آن را در محیط های دیگر به کار ببرند.
 
4- ساختن گرایی به دانش آموزان مالکیت آنچه آن ها یاد می گیرند را می دهد. هنگامی که یادگیری مبتنی بر سوالات وبررسی های دانش آموزان باشد وآن ها درطراحی وارزشیابی نقش ایفا کنند این امر رخ می دهد.
 
5- معلم ساختن گرا
  فعالیت های یادگیری اساسی دربستر دنیای واقعی، سازنده گرایی دانش آموزان را برمی انگیزاند ودرگیر می سازد. 
6- معلم ساختن گرا به ایجاد محیط کلاس درس مبتنی بر مشارکت وتبادل آرا تاکید
می کند

 

 

 

تهیه و ارائه:دانشجویان کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی

 

دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری

 

یدالهی - کاظمی

 

     

 

 

                                                 نظریه یادگیری سازنده گرایی (سازندگی):

   سازندگی یا سازنده گرایی , ریشه در اندیشه های علمی و فلسفی دانشمندانی همچون پیاژه , ویگوتسکی , روانشناسان گشتالتی , برونر و به ویژه جان دیوئی دارد. ؛ که بر نقش فعال یادگیرنده در درک و فهم و ساختن دانش و علم تاکید کرده اند.

ü    تعاریف :

 واژه نامه روانشناسی آکسفورد سازنده گرایی را این گونه تعریف کرده است :«اندیشه ای است که طبق آن ادراکات, یادها و سایر ساخت های ذهنی پیچیده به طور فعال توسط فرد در ذهن او ساخته می شود؛ نه این که از بیرون به درون ذهن راه یابد.»

سانتروک نیز برای سازنده گرایی این تعریف را عنوان نموده است :«یادگیری است که بر فعال بودن یادگیرنده در ساختن دانش و فهم آن تاکید می کند.»

اصول و مولفه های ساختن گرایی

هنگامی که صحبت از ساختن گرایی به میان می آید در واقع لازمه آن پذیرفتن سه پیش فرض است:
1) ادراک در تعامل ما با محیط شکل می گیرد و نمی توانیم درمورد چیزی که یادگرفته شده جدا از این که چگونه یادگرفته شده است صحبت کرد.
  
2) تعارض شناختی محرکی برای یادگیری می باشد.
 
3) دانش در بستر اجتماعی شکل می گیرد.

مبانی روش سازنده گرایی

مبتنی بر نظریه های شناختی یادگیری است .

یادگیری فرایند ساخت دانش است .

یادگیری به عنوان یک فرایند تلقی می شود.

فرایند یادگیری و توسعه تفکر اهمیت دارد .

خود دانش آموزان دانش را می سازند و معلم تسهیل کننده ی این فرایند است .

درس ها مبتنی بر پاسخ ها و واکنش های دانش آموزان توسعه داده می شود .

معلمان از روش های توسعه ی فکر استفاده می کنند .

معلم و دانش آموز هردو با هم پیشرفت یادگیری را ارزشیابی می کنند .

پاسخ های دانش آموزان به عنوان روش های دیگر تفکر پذیرفته می شود .

دیدگاه کل گرا از دانش بیشتر مورد تاکید است .

 

ü    ویژگی های نظریه یادگیری سازنده گرایی:

1-  هیچ دانشی مطلق نیست ؛ بلکه همه دانش ها ساختنی و نسبی اند.به جهت تایید این مطلب باید نوشت که در گذشته قواعد و اصول علمی زیادی وجود داشت که به با پیشرفت بشریت و علم تمام آن قوانین و اصول از درجه اعتبار ساقط گردید.

2-  یادگیری فقط در یک متن و یا در یک زمینه معین رخ نمی دهد. انسان برای یادگیری می تواند از تمام اماکن و موقعیت ها استفاده نماید و یادگیری نباید فقط در مدرسه , آزمایشگاه و سایر... صورت بگیرد.

ü    یادگیری معنادار از نظر سازنده گرایی:

خلق فعال ساختار دانش از تجارب شخصی خود. به بیان دیگر هر یک از یادگیرندگان بر اساس تجارب شخصی خود , یک تفسیر شخصی از جهان می سازد و بر این باور است که دانش یک شخص به شخص دیگر قابل انتقال نیست ؛ زیرا دانش حاصل تفسیر شخصی از تجارب است که تحت تاثیر عوامل مختلف چون : سن , جنس , نژاد و قومیت می باشد.

بر اساس این نظریه ، دانش در  فرایندی مستمر با  تجربه مستقیم ساخته می شود.و ذهن را مانند صافی ای که درونداد های جهان را از خود عبور می دهد تا به واقعیتی منحصر به فرد دست یابد ، تلقی می کند..بنابراین ساختن گرایی برخلاف رفتارگرایی و شناخت گرایی دانش را مستقل از ذهن نمی داند و با وجودی که جهان خارج از ذهن را نفی نمی کند. ومعتقد است هر کدام از ما قواعد و الگوهای خاص خود را تولید می کنیم . فلسفه ی ساختن گرایی در فلسفه ی عمل گرایی دیویی ریشه دارداصول ساختن گرايي بر پايه ي آگاهي از يادگيري استوار است.وپيام اصلي آن اين است كه دانش به يادگيرندگان منتقل نمي شود بلكه يادگيرندگان دانش را خود براي خود مي سازند.هدف نهايي ساختن گرايي،حمايت از دانش آموزان است.تادر آنها مهارت حل مسئله ،تفكرانتقادي،تجزيه وتحليل،آفرينش وارزشيابي را تقویت کند. دیدگاه سازنده گرایی تغییر از انتقال دانش به وسیله ی معلم به ساخت دانش توسط یادگیرندگان را پیشنهاد می دهد

طراحی آموزش و  تدريس بر اساس نظریه ساختن گرايي

نظريه  ساختن گرايي بیشتر بر ایجاد و طراحی محیط های يادگيري به جای طراحی آموزشی تاكيد دارد. درتدريس ازمواد آموزشي استفاده مي شود كه فراگيران بتوانندبا آنها به دست ورزي بپردازند.درواقع شكلي از اكتشاف هدايت شده وجود دارد.تا يادگيرندگان با راهنمايي معلم،فرصت كشف فعال،كاوشگري ، بحث وگفتگو،ارزيابي نقطه نظرات واستدلال وتبادل عقيده را پيدا كنند.دراين تدريس يادگيري مشاركتي وجمعي مورد تشويق وحمايت قرار مي گيرد.هدف به وجود آوردن لحظه ي (آهان)است.لحظه اي كه فراگير ناگهان كلمه ي (فهميدم)رابرزبان مي آورد.

رويكرد ساختن گرايي و ویژگی معلم معتقد به این نظریه

يكي از نقش هاي مهم معلم نقش آسان سازي فرايند اخذ تجربه و ساخت دانش است.دراين فرايند يادگيرنده در مركز يادگيري است.ومعلم نقش راهنما وتسهيل كننده را بازي مي كند و او را به پرسش گری , چالش گری و تدوین فرضیه ها , اندیشه ها و دست آوردهای خودتشویق می کند.

..بخش مهمي از نقش معلم درفضاي ساختن گرا؛سؤال كردن است.

ون گلاسرزفلد (1995)در رابطه با یادگیری دو قاعده را گوشزد می کند :«اول این که تمام فهمیدن ها از طریق تفکر به دست می آید و تفکر فرآیندی است که یادگیرندگان باید آن را خود انجام دهند. دوم این که ؛ تفکر انتزاعی همواره بر اساس شکلی از فعالیت روانی – حرکتی آغاز می شود.

 

ارزشيابي با رويكرد ساختن گرايي

به جاي ارزشيابي محصول،فرايند ساخته شدن محصول وتوليد دانش ارزيابي مي شود.

معلمان از طريق چك ليست وبا مشاهده ي فراگيران در حين ساختن چيزي،انجام تحقيق وهمكاري وهمياري با هم كلاسي به گرد آوري اطلاعات اقدام مي كنند.

معلمان براي فعاليتهاي پروژه اي اهميت زيادي قائلند.واز فراگيران مي خواهند نمايشگاهي از عملكردهاي خود را درمعرض ديد سايرين قراردهند.

از آزمونهاي بازپاسخ وعملكردي براي ارزشيابي دانش آموزان استفاده مي شود.

ارزشیابي با تدريس درهم آميخته است.وبا مشاهدات معلم وبكارگيري روشها وابزارهاي جديد صورت مي گيرد.

ارزشيابي يادگيري بايد معطوف به نحوه ي حل مسئله يادگيرندگان در محيطهاي واقعي باشد.

  محیط آموزشی ساختن گرا

محیط یادگیری ساختن گرا به منظور تحقق اهداف مختلفی می تواند طراحی گردد که هون بین هفت هدف را برای طراحی چنین محیط هایی یادآور می شود:
1- فراهم نمودن تجربه با فرایند ساخت دانش
 
2- فراهم نمودن تجربه دربررسی دیدگاه های چندگانه
 
3- قراردادن یادگیری دربستر های واقع بینانه ومرتبط
 
4- تشویق مالکیت در فرایند یادگیری
 
5- تشویق کاربرد روش های چندگانه بازنمایی
   
6- تشویق خود آگاهی در فرایند ساخت دانش
 
7- قراردادن یادگیری در تجربه اجتماعی
 
جاناسن هشت ویژگی را برای محیط های یادگیری سازنده گرا پیشنهاد می کند:این محیط ها
1- بازنمایی های چندگانه از واقعیت را فراهم می کنند.
 
2- بازنمایی های چندگانه از ساده سازی زیاد اجتناب کرده وپیچیدگی دنیای واقعی را نشان می دهد.
 
3- برساختن دانش به جای تولید مجدد آن تاکید دارند.
 
4- برتکالیف اصیل دربستر معنادار تاکید دارند.
 
5- ، محیط های یادگیری ازقبیل موقعیت های دنیای واقعی یا یادگیری مبتنی بر مورد را به جای توالی از پیش تعیین شده آموزش فراهم می کند.
 
6- تامل فکورانه در تجربه را تشویق می کند.
 
7- ساخت دانش را براساس موقعیت انجام می دهند.
 
8- از ساخت جمعی دانش از طریق مذاکره اجتماعی میان یادگیرندگان ونه رقابت حمایت می کنند.

 

 

 

 

ü     انواع نظریه های سازنده گرایی:

v    سازنده گرایی روانشناختی یا درون زاد :

خاستگاه اصلی این نظریه , تحول شناختی پیاژه است.از این رو آن را سازنده گرایی شناختی نیز می گویند.همان گونه که می دانید دانش از راه فرآیند های جذب,انطباق و سازمان ساخته می شود.

نام دیگر سازنده گرایی روانشناختی متاثر از نظریه پیاژه سازنده گرایی درون زاد است.ادانل , ریو و اسمیت (2007) سازنده گرایی درون زاد را به گونه زیر تعریف می کنند :«ساختن دانش تازه از ساخت های ذهنی نه از محیط».پیروان نظریه سازنده گرایی روانشناختی وابسته به اندیشه های پیاژه هدف آموزش و پرورش را حمایت از نیازها و علاقه های کودکان می دانند؛زیرا بر این باورند که یادگیری عمدتا یک اقدام فردی است .بنابراین , روش آموزشی آنان یادگیرنده محور است.

ویژگی های این آموزش عبارتند از :یادگیری اکتشافی و فعالیت ها , تکالیفی که موجب می شود دانش آموزان مفاهیم و فرآیندهای فکری موجود را به چالش بگیرند , و فنون پرسش گری که باورهای دانش آموزان را می کاوند و استفاده از امتحان ها و آزمون هایی که این باورها را تشویق می کند.

v    سازنده گرایی برون زاد :

در نقطه مقابل درون زاد می باشد.این نوع سازنده گرایی بر این فرض استوار است که کسب دانش عبارت است از :«بازسازی جهان خارج از ذهن , توسط یادگیرنده». به عبارت دیگر دانش از محیط مشتق می شود.لذا, یادگیرنده دانش را از راه بازنمایی ساخت های موجود در محیط می سازد.

دیدگاه سازنده گرایی برون زاد در ساختن دانش بر تاثیر نیرومند جهان بیرون از ذهن , از راه هایی چون تجربه کردن, آموزش دیدن و رویارویی با الگو , تاکید می کند. درستی دانش تا آن اندازه است که واقعیت هستی را انعکاس می دهد.

در نظریه سازنده گرایی برون زاد این باور حاکم است که ؛ یک واقعیت مستقل خارج از ذهن یادگیرنده وجود دارد که برای یادگیرنده قابل دانستن است و دانش فرد حاصل درونی سازی این واقعیت بیرونی است. نتیجه این فعالیت درونی سازی فرآیند ها و ساخت های شناختی است که با فرآیند ها و ساخت های موجود در جهان واقعی مطابق اند.

v    سازنده گرایی اجتماعی یا د یالکتیکی :

مفاهیم سازنده گرایی اجتماعی (دیالکتیکی) ریشه در اندیشه های ویگوتسکی دارد. از نظر ویگوتسکی تعامل اجتماعی یا ارتباط بین افراد جامعه _به ویژه ارتباط کلامی _ کلید ساختن دانش است.از این رو این نظریه , سازنده گرایی دیالکتیکی نیز نام دارد . این نظریه می گوید, دانش در یک بافت اجتماعی وجود دارد و در میان افراد مشترک است. لذا ابزار اساسی دانش تعامل بین یادگیرنده و محیط اجتماعی اوست.

سازنده گرایی اجتماعی شناخته شده ترین و پذیرفته شده ترین نوع سازنده گرایی است . علاوه بر ویگوتسکی دانشمندان دیگری مانند , برونر و جان دیوئی نیز بر این نظریه تاثیر گذار بوده اند.

ویگوتسکی در این زمینه می گوید :« هر چند که یادگیری در ذهن یادگیرنده صورت می گیرد اما حاصل تعامل اجتماعی است, و معنی از طریق ایجاد ارتباط , فعالیت و تعامل با دیگران ساخته می شود.او معتقد بود که مهارت های شناختی و الگوهای فکری محصول فعالیت های اجتماعی فرد است و تاریخچه فردی تعیین کننده اصلی چگونگی تفکر او هستند.

یک مضمون مهم در اندیشه های نظری برونر این است که یادگیری یک فرآیند فعال است که در آن یادگیرندگان اندیشه ها یا مفاهیم تازه را بر اساس دانش خود جاری می سازند.او بر این باور است که ساخت های شناختی فردبه تجارب معنی و سازمان می دهند و برای او امکان یادگیری را فراهم می سازند.

جان دیوئی  را نیز یک سازنده گرای اجتماعی می دانند زیرا او تفکر را محصول تعامل محیط و فرد می دانست برای یادگیری فعال ارزش قائل بود و در آموزش و یادگیری بر زبان و تعامل اجتماعی تاکید می ورزید.

v    سازنده گرایی رادیکال :

افراطی ترین نظریه سازنده گرایی از جهت تاکید بر نقش یادگیرنده در ساختن دانش سازنده گرایی رادیکال ( سازنده گرایی قوی)است. بنا به این نظریه , تمامی دانش بشری حاصل ادراک است که از سازندگی مبتنی بر فعالیت هدفمند به دست می آید.بر این اساس همه دانش ها نسبی و و ابسته به فرداند و لذا دانش هر کسی با دانش هر افراد دیگر فرق دارد.سازنده گرایان افراطی معتقد اند که خارج از جهان ذهنی فرد هیچ جهان دیگری وجود ندارد و می گوید تنها واقعیت موجود آن چیزی است که فرد ادراک می کند و می سازد. با توجه به این استدلال , درستی و نادرستی ادراک ها و شناخت های افراد قابل وارسی نیست و گزینش از میان دیدگاه های مختلف در یادگیری امری نسبی است.

پیروان سازنده گرایی رادیکال برای دانش و فهم فرد استقلال ویژه ای قائل اند و آن را به هیچ وجه بازنمایی دنیای بیرونی نمی دانند و حتی برخی از آنان واقعیت خارج از ذهن را انکار می کنند.به نظر آنان هر چند که دانش از تجربه ساخته می شود , آن چه ساخته می شود بازنمایی درستی از جهان بیرون یا واقعیت نیست..به باور ایشان , دانش برای یادگیرنده نقش سازگارانه یا انطباقی ایفا می کند و هدف عمده رسیدن به این دانش انطباقی ساختن یک الگوی کارآمد از تجربه است که به فرد امکان عمل کردن موثر در محیطش را بدهد.

ü    شناخت موقعیتی در مقابل شناخت کلی :

یک سوال مهمی که در زمینه تعریف دانش و یادگیری در این نظریه مطرح می شود این است که شناخت یا دانش ,درونی ,کلی و قابل انتقال است یا وابسته به زمان و مکانی است که در آن ساخته می شود ؟ سازنده گرایان به ویژه پیروان نظریه سازنده گرایی اجتماعی , معتقد به شناخت موقعیتی و یادگیری موقعیتی هستند و می گویند :«دانش و یادگیری را نمی توان از بافت یا موقعیتی که در آن یاد گرفته می شود جدا کرد».

به عبارت دیگر دانشی که می آموزیم هم ماهیت اجتماعی دارد , هم وابسته به زمینه است و هم به موقعیت خاصی که در آن آموخته می شود گره خورده است.بر اساس این نظریه یک دانش که در یک موقعیت خاص ایجاد می شود در موقعیت دیگر کاربردی ندارد.حال اگر بخواهیم یادگیری را به سایر موقعیت ها تعمیم دهیم , باید موقعیت های دیگر را با شرایط مشابه ایجاد کنیم و به همین منظور پیروان این نظریه اصطلاح تکالیف اصیل یا فعالیت های اصیل را معنی می کنند.

                         

 

   کاربردهای آموزشی نظریه های سازنده گرایی :

مهم ترین روش آموزش از نظر پیروان سازنده گرایی , روش یادگیرنده محور است. که در ادامه به برخی از این فعالیت ها اشاره می کنیم:

Ø     از فعالیت های اصیل یادگیری استفاده کنید.

فعالیت اصیل فعالیتی است که موقعیت های آموزشی را با موقعیت های زندگی واقعی خارج از آموزشگاه شبیه اند یا در برگیرنده آن ها هستند , یعنی عینی و واقعی اند نه انتزاعی و نمادی. یادگیری واقعی تنها در صورت استفاده از موقعیت های اصیل رخ می دهد.یکی از یادگیری های مهم مربوط به فعالیت های اصیل یادگیری مبتنی بر مسئله است.در این روش یادگیری, موقعیت های حل مسئله واقعی مورد استفاده قرار می گیرند و یادگیرندگان به طور گروهی در شرایط واقعی زندگی به حل مسائلی می پردازند که یک راه حل واحد ندارد.پیروان همه نظریه های سازنده گرایی معتقدند که بهتر است یادگیری در محیط های واقعی و اصیل صورت پذیرد.

Ø     محتوا و مهارت ها را برای یادگیرنده مربوط و معنی دار سازید.

همه نظریه های سازنده گرایی بر این اندیشه تاکید دارند که دانش یک نقش انطباقی یا سازگارانه ایفا می کند پس اگر قرار باشد که دانش قدرت سازگاری و کارکرد مفید را در فرد افزایش دهد, دانش مورد نظر (یعنی محتوا و مهارت ها) باید معنی دار و به هدف و موقعیت یادگیری مربوط باشد.افزایش انگیزه برای یادگیری دانش و یا یک مهارت به محتوای آن بستگی دارد.

Ø     به یادگیرندگان کمک کنید که به صورت خود سامان گر درآیند.

از اصول زیربنایی نظریه سازنده گرایی این است که یادگیرنده در ساخت دانش و مهارت فعال است. لازمه این فعالیت ایجاد تغییر در فرایندهای ذهنی و سازمان دادن به تجارب است.برای این منظور , باید به کارکردهای شناختی اش سامان دهد, از دانش موجود خود معانی تازه بسازد, و از فرآیند ساختن دانش آگاه باشد. انجام این کارها به خود سامانی یا خود نظم دهی نیازمند است.

Ø     از شاگردی شناختی استفاده کنید.

منظور از شاگردی شناختی این است که یادگیرندگان با تکالیف و مسائل واقعی و اصیل , و ضمن همکاری با افراد دارای مهارت بیشتر به یادگیری بپردازند.بنا به تعریف , شاگردی شناختی یعنی کارکردن یادگیرنده غیرماهر در کنار یک یادگیرنده ماهرتر از او.

 

Ø     از آموزش بالا به پایین استفاده کنید.

معلمان پیرو نظریه سازنده گرایی بر آموزش بالا به پایین معتقدند نه آموزش پایین به بالا.در روش بالا به پایین دانش آموزان از تکالیف پیچیده آغاز می کنند و پس از آن به کمک هدایت های معلم , به کشف و یادگیری مراحل و جزئیات تکالیف می پردازند.با توجه به مطالب عنوان شده تکالیف بالا به پایین , تکالیفی پیچیده , کامل و واقعی هستند.

Ø     از سنجش تکوینی استفاده کنید.

همه نظریه های سازندگی بر این باور مصر اند که رسیدن به دانش و درک و فهم یک فرآیند مستمر است که شدیدا تحت تاثیر دانش قبلی یادگیرنده است.لذا معلم باید دانش فرد فرد دانش آموزان را سنجش کند؛ که به این روش سنجش تکوینی می گویند.سنجش تکوینی تنها گرفتن آزمون نیست بلکه بحث های موردی با دانش آموز , مشاهده رفتار دانش آموز در ضمن انجام فعالیت کلاسی , ارتباط چهره به چهره  و مانند این ها نیز جزئی از سنجش تکوینی می باشد.

ü     رهنمود های ویژه درباره نظریه های سازنده گرایی

1)  1-  فعالیت های گروه های کوچک را تشویق  کنید زیرا در این روش تفکر انتقادی و حل مسئله گسترش می یابد.

2)  2 -دانش آموزان را تشویق کنید تا به یک دیگر کمک کنند.براساس اندیشه منطقه تقریبی رشد , سطح رشد بالقوه کودک فراتر از سطح رشد کنونی اوست.کمک دیگران,از جمله هم کلاسی های تواناتر کودک ,می تواند او را در رساندن به سطح بالقوه یاری کند.

3)  3 -از دانش آموزان بخواهید تا یادگیری خود را مورد ارزیابی شخصی قرار دهد.یکی از کمک های معلم به دانش آموزان واداشتن آن ها به خودارزیابی است.این خودسنجی یکی از مهارت های اساسی فراشناختی است که در پیشرفت تحصیلی یادگیرنده بسیار مفید است.

4)  4 - دانش آموزان را برای شرکت فعال در بحث کلاسی آماده کنید.این کار از راه توصیف ,الگودهی و فراهم آوردن فرصت برای تمرین مهارت بحث کلاسی انجام دهید.

5)  5 -موقعیت یادگیری را به گونه ای ترتیب دهیدکه دانش آموزان با دیدگاه های مختلف درباره یک موضوع یایک مسئله روبرو شوند

6)  6 -از راه پرسیدن یک سوال خاص , ارائه یک موضوع برانگیزاننده , یا خواستن از دانش آموزان که موضوعی را خود انتخاب کنند و به جریان بحث سازمان بدهند.

7)  7 -اگر زمان محدود است و تنها یک موضوع باید آموخته شود, از دانش آموزان بخواهید تا در یک حلقه بحث گروهی شرکت کنند.

8)  8 -اگر وقت کافی در اختیار دارید و اگر یک موضوع بحث انگیز مورد بحث قرار دارد, دانش آموزان را به گروه های حدود 5 نفری تقسیم کنید و ترتیبی فراهم کنید که همه اعضاء گروه با هم ارتباط چشمی با هم برقرار کنند.

9)   9 - از هر گروه بخواهید تا یک نفر را به عنوان هماهنگ کننده و یک نفر دیگر را به عنوان منشی انتخاب کنند.

10   10 -هنگامی که گروه در حال بحث است , با مهربانی اما در سکوت , فعالیت ها را مشاهده کنید و تنها در صورتی دخالت نمایید که فکر می کنید لازم است , و هدف شما تنها این است که بحث در مسیر سازنده پیش برود.

11 -   پس از آن که فرصت کافی برای بحث صرف شد , از گروه بخواهید تا از کار خود نتیجه گیری کنند.

 

 

 

 

بحث و نتیجه گیری

ساختن گرایی براساس این فرض بنا شده است که ما با تامل بر تجربیاتمان و ادراکاتمان، دنیایی که درآن زندگی می کنیم را می سازیم. هریک از ما مدل های ذهنی خودمان را خلق می کنیم وبنابراین یادگیری فرایند انطباق مدل های ذهنیمان با تجربیات جدید محسوب می شود. 
 چنان که ذکر گردید انتقال معنا از قبیل مفهوم یا ساختارهای مفهومی از فردی به فرد دیگر از منظر ساختن گرایی غیرممکن می باشد لذا معلمی که هدف تغییر دادن چیزی در ذهن دانش آموز را دارد بایستی برخی از تصوراتی که در ذهن دانش آموز وجود دارد را بشناسد. از منظر ساختن گرایی هنگامی که معلم تدریس می کند نباید هرگز صرفا دانش موجود را ارایه کند. به عنوان مثال در درس ریاضیات4= 2+2 را به عنوان چیزی یقینی که به وسیله خدا یا هر کس دیگر خارج از انسان وضع نموده است ارایه دهد. درمسایلی که معلم مطرح می کند گرچه خود پاسخ سوال را می داند او به کمک کردن به دانش آموزان توجه می کند، تا روی آزمودن دانش فعلی شان تامل کنند . معلم به دانش آموزان کمک می کند تا دانش را بسازند و دراین راستا او از ابزارهایی ازقبیل حل مساله به یادگیری مبتنی برپژوهش مدد می گیرد .
به طور روشن وآشکار آموزش مبتنی بر ساختن گرایی از رویکرد سنتی آموزش معلم محور مبتنی بر سخنرانی متفاوت می باشد. تحقیقات نشان داده است اثربخشی روش سازنده گرایی به مراتب بیشتر است. درپژوهشی که توسط کاپریو صورت گرفت به مقایسه رویکرد سازنده گرایی با شکل سنتی آموزش یعنی سخنرانی پرداخته شده است. به طور کلی می توان موارد زیر را به عنوان مزایای بهره گیری از معلم سازنده گرا و نقشش در پرورش دانش آموز سازنده گرا قلمداد نمود:

1- بچه ها بیشتر یاد می گیرند و یادگیری لذت بخش تر می شود وقتی آن ها به گونه ای فعال درگیر می شوند. 
 2- تعلیم وتربیت زمانی که روی تفکر ودرک به جای به خاطر سپاری صرف متمرکز شود بهتر کار می کند . معلم ساختن گرا روی یادگیری چگونه فکرکردن ودرک کردن متمرکز است. 
3- یادگیری ساختن گرا قابل انتقال می باشد . درکلاس های درس ساخت وسازگرا دانش آموزان به گونه ای به یادگیری می پردازند که بتوانند آن را در محیط های دیگر به کار ببرند.
 
4- ساختن گرایی به دانش آموزان مالکیت آنچه آن ها یاد می گیرند را می دهد. هنگامی که یادگیری مبتنی بر سوالات وبررسی های دانش آموزان باشد وآن ها درطراحی وارزشیابی نقش ایفا کنند این امر رخ می دهد.
 
5- معلم ساختن گرا
  فعالیت های یادگیری اساسی دربستر دنیای واقعی، سازنده گرایی دانش آموزان را برمی انگیزاند ودرگیر می سازد. 
6- معلم ساختن گرا به ایجاد محیط کلاس درس مبتنی بر مشارکت وتبادل آرا تاکید
می کند

 

 

 

 

مطالب مرتبط
ارسال نظر برای این مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی
تبلیغات
Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
اطلاعات کاربری
نام کاربری :
رمز عبور :
  • فراموشی رمز عبور؟
  • آرشیو
    آمار سایت
  • کل مطالب : 111
  • کل نظرات : 1
  • افراد آنلاین : 1
  • تعداد اعضا : 0
  • آی پی امروز : 4
  • آی پی دیروز : 3
  • بازدید امروز : 29
  • باردید دیروز : 4
  • گوگل امروز : 2
  • گوگل دیروز : 0
  • بازدید هفته : 46
  • بازدید ماه : 295
  • بازدید سال : 1,713
  • بازدید کلی : 9,054